[ نوشتهء « فيلسوف الدولة » دربارهء ابو منصور ] دكتر ميرزا عبد الحسين خان مشهور به : « فيلسوف الدولة » در كتاب خود موسوم به : « مطرح الانظار » كه آن را در سال 1334 هجرى قمرى بفرمان پادشاه وقت در شرح احوال پزشكان اسلام و ايران نگاشته است ترجمهء احوال ابو منصور را نسبتا مفصل و مبسوط آورده و نام چند تا از تأليفات طبى او را نيز ياد كرده است . از مندرجات اين كتاب چنين فهميده مىشود كه نويسندهء آن منابع و مصادر قديمه و مهمهء بسيارى در دسترس خود داشته است اما نام مصادر خود را - مگر به‌ندرت - افشا نكرده است . چنان كه در ترجمه احوال ابو منصور به پارهء از منابع و مصادر تاريخى و غيره اشاره كرده و نام يكى از آنها را نيز كه ( عيون - الانباء - ابن اصيبعه ) است ياد كرده است ، و عين عبارت او را نيز روايت نموده اما بقيهء مطالب را مرسلا و بدون ذكر سند آورده است : وى در ترجمه احوال و آثار ابو منصور مىنويسد : « ابو منصور حسن بن نوح القمرى الطبيب از اطباى مائه چهارم هجريه و در روزگار سلطنت سامانيان در شهر بخارا بوفور علم و حذاقت و جودت عمل و حسن معالجت شهرت بىاندازه داشته و او را در نزد امير منصور سامانى احترامى زايد الوصف بود و در دربار آن پادشاه ذى جاه با كمال امانت و ديانت معروف و بطبابت اهالى حرم اختصاص داشت و آن حكيم بصير معاصر است با محمد بن زكرياى رازى و هريك از اين دو طبيب اريب در مصنفات خودشان از همديگر مطالب طبيه نقل كرده‌اند . ابو منصور در كتاب غنى و منى از رازى اسم برده و رازى در حاوى كبير از كتب علل العلل و غيره ابى منصور عبارات نقل نموده و چنان كه در ترجمهء شيخ رئيس اشارت رفت و از بعض تواريخ مستفاد مىشود ابو على بن سينا در نزد ابى منصور تلمذ كرده بود و در آن وقت بدايت سن شيخ رئيس واوان شيخوخت ابى منصور بوده ، مؤيد اين مقال قول صاحب طبقات است كه مىفرمايد « حدثنى الشيخ - الامام شمس الدين عبد الحميد عيسى الخسروشاهى ان الشيخ الرئيس بن سينا كان قد لحق ابا منصور و هو شيخ كبير و كان يحضر مجلسه و يلازم درسه و انتفع به فى صناعة الطب انتهى . ولادة و وفات آن حكيم دانشمند بدست نيامد ولى چنانچه از ترجمهء وى مفهوم مىشود بايد زمان ولادتش مدتها پيش از وفات رازى باشد كه رازى از كتب وى اسم برد و نيز وفاتش سالها بعد از ولادت شيخ رئيس باشد كه شيخ نزد وى تحصيل طب كند و ما بين وفات رازى و ولادت شيخ رئيس چنانچه در ترجمهء آنها گذشت تقريبا هفتاد سال فاصله بوده در اين صورت بايد سنين عمر ابى منصور از صد متجاوز باشد و الله اعلم بالصواب .